Spor yaralanmaları

Günümüzde spor yapan insanların sayısının giderek artması spor sakatlıklarının da daha sık görülmesine neden olmaktadır. Spor yaralanmaları sadece profesyonel sporcularda değil, hobi olarak spor yapan insanlarda da görülebilmekte ve hatta günlük aktiviteler sırasında bile ortaya çıkabilmektedir. Yeterince ön hazırlık yapmadan egzersizlerde aşırı zorlamalar sonucu meydana gelmektedir.

Omuz problemleri

Sık görülen spor yaralanmalarından biridir. Genellikle basketbol, voleybol ve dövüş sporları gibi baş üstü spor yapanlarda görülür. Omuzun hareketini sağlayan tendonlarda ani yırtık veya tekrarlayan mikrotravmalarla oluşan tendinit sonucu meydana gelir. Bundan başka bu tendonların üzerindeki koruyucu kese (subakromial bursit) üzerindeki iltihaplarda da ağrı ve hareket kısıtlılığı gibi benzer şikayetler görülebilir.

Erken dönemde ekstremitenin dinlendirilmesi, buz tedavisi ve ilaç tedavisi uygulanır. Ağrı azaldıktan sonra, Ultrasonografi ve Manyetik Rezonans Görüntüleme gibi tetkikler yapılarak esas tedavi yapılır. Tendonlarda yırtık varsa, artroskopik veya açık yöntemle tendon tamiri yapılır.

Dirsek problemleri

Özellikle tenis veya golf oynayan sporcularda görülür. Dirseğin iç veya dış bölgesinde ağrı ve hassasiyet şikayeti vardır. Fizik muayene ile tanı konur. US ve MRG ile tanı doğrulandıktan sonra, lokal kortizon enjeksiyonu, bandajlar ve buz ile konservatif tedavi verilir. Hastaların büyük bir çoğunluğunda bu tedavi ile iyi sonuç alınır. Bu tedaviyle başarı sağlanamazsa, cerrahi tedavi uygulanır.

El bileği ve el problemleri

Genellikle basketbol, voleybol, hentbol ve nadiren futbol oynayanlarda sık görülen hastalık grubudur. Tekrarlayan mikrotravmalara bağlı olarak tendinitler sık görülür. Ağrı ve ilgili bölgede fonksiyonlarda kısıtlılık görülür. Tedavisinde buz, istirahat, atelle ekstremitenin dinlendirilmesi ve ilaç tedavisi önerilir. Çok nadiren cerrahi tedavi gerektirir.

Daha az sıklıkla, şiddetli travma sonucu el bileği ve el kemiklerinde kırıklar veya eklem çıkıkları görülebilir. Bu durumda çok şiddetli ani başlayan ağrı, fonksiyon kaybı ve deformite (şekil bozukluğu) gözlenir. Tedavisi hemen ve mutlaka doktor tarafından yapılmalıdır.

Kalça ve uyluk problemleri

Yük taşıyan önemli eklemlerden biri olduğundan, kalça ve çevresi kaslarında spor yaralanmaları sık görülür. Özellikle spora başlamadan önce yetersiz ısınma ve gerdirme sonucu uyluğun iç kısmında ve ön yüzdeki kaslarda aşırı zorlanma meydana gelir. Problemli bölgede şiddeti giderek artan ağrı bulunur. Genellikle spora devam etmek mümkün değildir. Zorlamayla devam edilirse kasta yırtık meydana gelebilir. Bu sebeple ilk bulgular başladığında spora hemen ara verilmelidir. Tedavide buz uygulama ve bandaj tedavisi yapılır. Genellikle bir haftalık aradan sonra, düz koşularla spora tekrar başlanabilir.

Diz problemleri

Gerek profesyonel sporcularda gerekse hobi olarak spor yapanlarda, spor yaralanmalarının en sık görüldüğü bölgedir. En fazla görülen diz spor yaralanmaları; osteokondral lezyonlar, menisküs yırtıkları, ön çapraz bağ yırtıkları ve nadir görülse de diz ekleminin çıkık ve kırıklarıdır.

Menisküs yırtıklarında diz içinde şişlik, ağrı, kilitlenme ve aktivite kısıtlanması görülür. Tanı muayene ve MRG ile konur. Menisküs yırtıkları yerine ve tipine bağlı olarak, erken dönemde saptanırsa, tamir edilir. Aksi durumda, yırtık olan kısım artroskopik yöntemle çıkarılır. Ön çapraz bağ yırtıklarında, erken dönemdeki ağrı, şişlik ve eklem hasssiyeti şikayetlerine; yürürken boşalma ve instabilite bulguları eklenir. Özellikle profesyonel sporcularda olmak üzere, genç ve aktif hastalarda ön çapraz bağ rekonstrüksiyonu yapılır. Rekonstrüksiyonda patellar tendon veya hamstring tendonları greft olarak kullanılır. Bunların dışında medial ve lateral bağ yırtıkları da görülebilir. Genellikle tedavisi breys ile yapılmaktadır.

Diz eklemine gelen travmanın şiddeti arttıkça, diz eklemi ve çevresinde çıkık ve kırıklar meydan gelebilir. Özellikle çıkıklarda, popliteal damar yaralanması görülebileceğinden ameliyat öncesi mutlaka damar durumu incelenmelidir. Gerek çıkılarda gerekse kırıklarda tedavi cerrahidir.

Ayak bileği problemleri

Ayak bileği burkulmaları, spor yaralanmaları arasında en sık görülenidir. Basit bir burkulmadan, ayak bileği çıkık ve kırıklarına kadar çeşitli problemler görülebilir. En sık görülen yaralanma tipi; antero-talo fibuler bağın yırtılmasıdır. Tedavisi erken dönemde breys ve bandajdır. Ancak tekrarlayan burkulmalara bağlı olarak kronik lateral instabilite meydana geldiğinde, lateral yapıların rekonstrüksiyonu gerekir.

Aşil tendon problemleri

Özellikle atletlerde tekrarlayan mikrotravmalara bağlı olarak aşil tendiniti sık görülür. Tedavisi istirahat, buz uygulama, breys ve ilaç tedavisidir. Sporcularda nadir görülen yararalanmalardan biri de aşil tendon yırtığıdır. Aşırı zorlama sonucu oluşur. Hasta travma anında elektrik çarpmasına benzer veya arkadan tekme vurulmuş gibi bir şikayetten bahseder. Tedavisi genellikle cerrahidir.

Stres kırıkları

Genellikle aşırı zorlamalar ve tekrarlayıcı mikrotravmalara bağlı olarak meydana gelir. Genellikle el ve ayak kemiklerinde görülür. Sebebi açıklanamayan lokalize ağrı şikayetinde stres kırığı akla gelmelidir. Lezyon röntgen ile görülemezse, tanı sintigrafi ve MRG ile konur. Tedavi genellikle konservatiftir.